Parkingi i garaże dla samochodów cz. 1

Nowelizacja rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1422, z późn. zm.) (dalej: „rozporządzenie w sprawie warunków technicznych”) wprowadziła dość istotne zmiany w zakresie wymagań dotyczących parkingów oraz garaży dla samochodów.

Nowa definicja parkingu

Od 1 stycznia 2018 r. obowiązuje § 3 pkt 25 ww. rozporządzenia określający definicję parkingu. Pojęcie to zdefiniowano jako wydzieloną powierzchnię terenu przeznaczoną do postoju i parkowania samochodów, składającą się ze stanowisk postojowych oraz dojazdów łączących te stanowiska, jeżeli takie dojazdy występują. Analiza powyższej definicji pozwala na wyróżnienie trzech charakterystycznych elementów, których łączne wystąpienie decyduje o zakwalifikowaniu danego obiektu jako parkingu.

Po pierwsze parking musi być wydzielony, czyli w sposób widoczny wyodrębniony od pozostałych elementów zagospodarowania terenu, np. dojść i dojazdów do budynków, powierzchni biologicznie czynnej czy też placów zabaw, oczywiście w zależności od tego, jakie obiekty budowlane inwestor zamierza wybudować. Na etapie projektowania wydzielenie parkingu powinno być widoczne na projekcie zagospodarowania działki lub terenu, czyli dokonane w taki sposób, aby organ administracji architektoniczno-budowlanej, sprawdzając projekt budowlany, nie miał wątpliwości, gdzie zaczynają się, a gdzie kończą poszczególne elementy zagospodarowania terenu. Wymóg ten wynika również z przepisu § 8 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. poz. 462, z późn. zm.).

Po drugie powierzchnia terenu zaplanowana przez inwestora pod parking musi być przeznaczona do postoju i parkowania. Oznacza to, że powierzchnia terenu musi mieć nawierzchnię utwardzoną lub co najmniej gruntową stabilizowaną, ze spadkiem zapewniającym spływ wody, o czym stanowi § 21 ust. 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych.

Po trzecie obowiązkowo muszą być wydzielone stanowiska postojowe. W definicji użyto liczby mnogiej, jednakże z parkingiem mamy do czynienia również w przypadku lokalizacji jednego miejsca postojowego. Za taką interpretacją przemawia przepis § 19 ust. 6 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, który mówi o parkingu składającym się z jednego stanowiska postojowego.

Powyższe przesłanki mają charakter łączny. Konsekwencją naruszenia opisanych wymagań będzie nałożenie na inwestora przez organ administracji architektoniczno-budowlanej, w drodze postanowienia, obowiązku usunięcia wskazanych nieprawidłowości. Podstawę prawną działania starosty w takim przypadku stanowi art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r. poz. 1332, z późn. zm.). Nieuzupełnienie wskazanych braków spowoduje konieczność wydania decyzji o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę.

Dodanie definicji parkingu zmienia dotychczasowy model projektowania parkingów. Przed nowelizacją usytuowanie miejsc postojowych w sposób pokazany na poniższym obrazku powodował, że były to zaprojektowane dwa parkingi po 10 miejsc każdy.

 

    

 Obecnie po nowelizacji mamy jeden parking składający się z 20 stanowisk postojowych. Nowa definicja ogranicza różne w tym zakresie interpretacje przepisów oraz zabiegi z dzieleniem jednego parkingu na mniejsze. Po nowelizacji nie ma już wątpliwości, że parking składa się ze stanowisk postojowych oraz dojazdów łączących te stanowiska i stanowi tym samym całościowo jeden obiekt budowlany.

To z kolei oznacza, że przy 20 miejscach postojowych rozporządzenie w sprawie warunków technicznych nakazuje zachowanie większej odległości od okien budynków i granicy działki (szczegóły dotyczące kwestii odległości stanowisk postojowych zostały opisane w dalszej części tekstu). Wprowadzenie nowych regulacji nie oznacza, że inwestor dla jednego określonego przedsięwzięcia budowlanego, np. budowy budynku wielorodzinnego może wybudować tylko jeden parking. Umiejętnie korzystając z definicji parkingu można również na gruncie obecnych przepisów prawa zaprojektować na terenie inwestycji kilka parkingów połączonych dojazdami niebędącymi jednocześnie dojazdami łączącymi stanowiska postojowe. Wprowadzenie definicji parkingu miało za zadanie wyeliminowanie zdarzających się bardzo często w praktyce przypadków dzielenia parkingów na mniejsze w celu obejścia norm odległościowych. Dlatego należy wyraźnie podkreślić, że regulacje w znowelizowanym rozporządzeniu nie zabraniają projektowania kilku parkingów dla danej inwestycji.

Rozszerzenie zakresu stosowania rozporządzenia w sprawie warunków technicznych.

Oprócz dodania definicji parkingu dokonano dużych zmian w rozdziale trzecim działu drugiego rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Przed nowelizacją rozdział ten był zatytułowany „miejsca postojowe dla samochodów osobowych”. Obecnie po zmianie mamy nowy tytuł „parkingi i garaże dla samochodów”. Zmiana nazwy wskazuje, że przepisy powyższego rozdziału dotyczą zarówno parkingów oraz garaży, jak również samochodów osobowych oraz samochodów innych niż osobowe. Z pozoru ta niewielka zmiana ma istotne znaczenie. Przed nowelizacją można było niejako „obejść” szerokość miejsc postojowych zaprojektowanych w garażu dla samochodów użytkowanych przez osoby niepełnosprawne wskazując, że podana w rozdziale trzecim szerokość stanowisk postojowych dotyczy tylko parkingów (§ 21 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych w dawnym brzmieniu), zaś w przypadku garażu brakuje regulacji w zakresie dotyczącym miejsc postojowych dla osób niepełnosprawnych (§ 104 ust. 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych w dawnym brzmieniu nie normował szerokości oraz długości stanowisk postojowych w garażu dla osób niepełnosprawnych). Oczywiście mamy w takim przypadku do czynienia z rozwiązaniami, które nie podlegają sprawdzeniu i kontroli przez organy administracji architektoniczno-budowlanej działającej w pierwszej instancji. Starostowie czy też prezydenci miast mogą w zakresie warunków technicznych oceniać jedynie projekt zagospodarowania działki lub terenu. Rozwiązania dotyczące garażu i zaprojektowanych tam stanowisk postojowych nie mogą być zakwestionowane przez organy wydające pozwolenie na budowę, ponieważ nie są nanoszone na projekt zagospodarowania działki lub terenu. Wskazać jednak należy, że powyższe ograniczenie dotyczy jedynie trybu zwykłego, tj. w czasie wydania pozwolenia na budowę. W tzn. trybach nadzwyczajnych organy mają możliwość oceny całych warunków technicznych i w przypadku dostrzeżenia niezgodności z przepisami prawa dotyczącej szerokości miejsc postojowych w garażu, zajdzie konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwej decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. W obecnym stanie prawnym, w sytuacji gdy wskazano wprost w rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych, że rozdział trzeci działu drugiego dotyczy również garaży dla samochodów inwestor, przy kontroli wydanego pozwolenia na budowę, będzie na przegranej pozycji i nie uda mu się obronić tezy, że warunki techniczne nie określają szerokości stanowisk postojowych w garażu dla samochodów użytkowanych przez osoby niepełnosprawne.

Autobusy i ciężarówki.

 

Należy również podkreślić, że jedna z najważniejszych zmian wynikających z nowelizacji dotyczy stanowisk postojowych dla samochodów ciężarowych i autobusów. Po raz pierwszy w rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych wprowadzono wymagania obejmujące swoim zakresem samochody inne niż osobowe. W nowej wersji rozporządzenia w § 21 ust. 1 i 2 zostały określone minimalne wymiary (szerokość i długość) stanowisk postojowych dla wszystkich pojazdów z rozróżnieniem na samochody osobowe, samochody osobowe używane przez osoby niepełnosprawne, samochody ciężarowe oraz autobusy. Ustanowiono również w § 19 i 20 powyższego rozporządzenia nowe wymagania w zakresie odległości stanowisk postojowych od granicy działki oraz okien budynków.

Czy w obecnym stanie prawnym można zaprojektować stanowiska postojowe dla samochodów osobowych o szerokości 2,3 m i długości 5 m?

Tak, ale tylko w garażu.

W wyniku nowelizacji § 21 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych stanowiska postojowe dla samochodów osobowych usytuowanych na parkingu, jak i w garażu powinny mieć wymiary 2,5 m x 5 m. Jednakże całkiem legalnie i bez obejścia jakichkolwiek przepisów, w obecnym stanie prawnym, jest możliwość zaprojektowania dla samochodów osobowych stanowisk postojowych znajdujących się w garażu o wymiarach 2,3 m x 5 m. Powyższe wynika z przepisów przejściowych. Minister Infrastruktury i Budownictwa w § 3 rozporządzenia z dnia 14 listopada 2017 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. poz. 2285) ustanowił, że rozporządzenie zmieniające wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2018 r. z wyjątkiem § 1 pkt 28, który wchodzi w życie dopiero po upływie 12 miesięcy od dnia ogłoszenia. Wskazany wyżej przepis zmienia § 104 ust. 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych poprzez usunięcie wymiarów stanowisk postojowych zlokalizowanych w garażu. Wymiary powyższych stanowisk od 9 grudnia 2018 r. regulują jedynie przepisy § 21 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Do czasu wejścia w życie opisanych zmian, możliwe jest projektowanie dla samochodów osobowych miejsc postojowych w garażach o dotychczasowych wymiarach. Powyższe dotyczy zarówno budynków wielorodzinnych, jak i domów jednorodzinnych.

Odległość stanowisk postojowych od okien budynków oraz od granicy działki budowlanej.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że przed nowelizacją odległość miejsc postojowych była mierzona od granicy działki budowlanej (sąsiedniej). Obecnie po zmianie § 19 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych stanowiska należy sytuować na działce budowlanej w odległości od granicy tej działki, czyli nieruchomości, na której inwestor zamierza prowadzić roboty budowlane. Wprowadzenie takiego rozwiązania powoduje, że na gruncie nowych przepisów odległości należy zachować nawet w sytuacji gdy sąsiednia działka nie jest działką budowlaną, np. działka inwestora sąsiaduje z działką rolną. Nieliczne wyjątki od powyższej reguły zostały określone w § 19 ust. 4, 5, 6 i 7 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Jest to katalog zamknięty w ramach, którego wymienione zostały m.in. działki drogowe.

Należy również zwrócić uwagę, że w związku z nową definicją parkingu w praktyce pojawiły się wątpliwości, czy odległości wskazane w § 19 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych należy mierzyć od miejsc postojowych, czy od parkingu jako obiektu budowlanego. Z analizy powyższej regulacji wynika, że odległości są mierzone od stanowiska postojowego. Tym samym w powyższym zakresie dotychczasowy sposób mierzenia odległości dla stanowisk postojowych nie uległ zmianie.

Nowelizacja wprowadziła również zasadniczą zmianę w zakresie minimalnych odległości miejsc postojowych od okien budynków oraz od granicy działki. Zgodnie z § 19 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych odległość stanowisk postojowych, w tym również zadaszonych, oraz otwartych garaży wielopoziomowych od okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi w budynku opieki zdrowotnej, w budynku oświaty i wychowania, w budynku mieszkalnym oraz w budynku zamieszkania zbiorowego, z wyjątkiem hotelu, motelu, pensjonatu, domu wypoczynkowego, domu wycieczkowego, schroniska młodzieżowego i schroniska, nie może być mniejsza niż: dla samochodów osobowych:
• 7 m – w przypadku parkingu do 10 stanowisk postojowych włączenie,
• 10 m – w przypadku parkingu od 11 do 60 stanowisk postojowych włącznie,
• 20 m – w przypadku parkingu powyżej 60 stanowisk postojowych;

dla samochodów innych niż osobowe:
• 10 m – w przypadku parkingu do 4 stanowisk postojowych włącznie,
• 20 m – w przypadku parkingu powyżej 4 stanowisk postojowych.

Powyższe odległości dotyczą również sytuowania stanowisk postojowych od placu zabaw dla dzieci oraz boiska dla dzieci i młodzieży.

Stanowiska postojowe, w tym również zadaszone, oraz otwarte garaże wielopoziomowe, zgodnie z § 19 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, należy sytuować na działce budowlanej w odległości od granicy tej działki nie mniejszej niż:

dla samochodów osobowych:
• 3 m – w przypadku parkingu do 10 stanowisk postojowych włącznie,
• 6 m – w przypadku parkingu od 11 do 60 stanowisk postojowych włącznie,
• 16 m – w przypadku parkingu powyżej 60 stanowisk postojowych włącznie;

dla samochodów innych niż osobowe:
• 6 m – w przypadku parkingu do 4 stanowisk postojowych włącznie,
• 16 m – w przypadku parkingu powyżej 4 stanowisk postojowych.

Wyjątki od powyższych reguł wprowadza § 19 ust. 4, 5, 6 i 7 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Należy do nich zaliczyć:
• sytuowanie parkingów między liniami rozgraniczającymi ulicę,
• sytuowanie niezadaszonych parkingów składających się z jednego albo dwóch stanowisk postojowych dla samochodów osobowych przypadających na jeden lokal mieszkalny w budynku mieszkalnym jednorodzinnym, zlokalizowanych przy tym budynku,
• sytuowanie niezadaszonych parkingów składających się z jednego albo dwóch stanowisk postojowych dla samochodów osobowych w zabudowie jednorodzinnej oraz w zabudowie zagrodowej, jeżeli stykają się one z niezadaszonymi parkingami dla samochodów osobowych na sąsiedniej działce,
• sytuowanie parkingów oraz zadaszonych bądź otwartych garaży wielopoziomowych na działce sąsiadującej z działką drogową.

Nowe wymiary stanowisk postojowych dla samochodów.

Zmianie uległy również dotychczasowe wymiary miejsc postojowych dla samochodów osobowych oraz wprowadzono nowe wymagania w tym zakresie dla innych samochodów.
Zgodnie z § 21 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych stanowiska postojowe dla samochodów powinny mieć wymiary wynoszące co najmniej:
• szerokość 2,5 m i długość 5 m – w przypadku samochodów osobowych,
• szerokość 3,6 m i długość 5 m – w przypadku samochodów osobowych użytkowanych przez osoby niepełnosprawne,
• szerokość 3,5 m i długość 8 m – w przypadku samochodów ciężarowych,
• szerokość 4 m i długość 10 m – w przypadku autobusów.

Inne wymiary przewidziano dla stanowisk postojowych usytuowanych wzdłuż jezdni.
W tym przypadku, na mocy § 21 ust. 2 powyższego rozporządzenia, minimalna wielkość stanowisk postojowych wynosi odpowiednio:
• szerokość 3,6 m, z możliwością ograniczenia do 2,5 m – w przypadku zapewnienia możliwości korzystania z przylegającego dojścia lub ciągu pieszo-jezdnego, i długość 6 m – w przypadku samochodów osobowych;
• szerokość 3,6 m i długość 6 m – w przypadku samochodów osobowych użytkowanych przez osoby niepełnosprawne;
• szerokość 3 m i długość 15 m – w przypadku samochodów ciężarowych;
• szerokość 3 m i długość 19 m – w przypadku autobusów.

Inne wymagania

Podkreślić należy, że zgodnie z § 21 ust. 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych stanowiska postojowe i dojazdy manewrowe dla samochodów powinny mieć nawierzchnię utwardzoną lub co najmniej gruntową stabilizowaną, ze spadkiem zapewniającym spływ wody. Ponadto z treści § 21 ust. 4 powyższego rozporządzenia wynika, że stanowiska przeznaczone do mycia i niezawodowego przeglądu samochodów na parkingach powinny mieć doprowadzenie wody oraz twardą nawierzchnię ze spadkami zapewniającymi spływ wody do wpustów kanalizacyjnych z osadnikami błota i łapaczami oleju. Regulacja ta obowiązywała również w poprzednim stanie prawnym, jednakże obecnie doprecyzowano, że dotyczy ona stanowisk umiejscowionych na parkingach.

Usytuowanie stanowisk postojowych dla osób niepełnosprawnych.

 

Po nowelizacji, zgodnie z § 20 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych stanowiska postojowe dla samochodów osobowych, z których korzystają wyłącznie osoby niepełnosprawne, mogą być zbliżone bez żadnych ograniczeń do okien innych budynków. Przez określenie innych budynków należy rozumieć każdy budynek. Ważne jest, że miejsca te wymagają odpowiedniego oznakowania. Przed zmianą miejsca postojowe dla samochodów osobowych używanych przez osoby niepełnosprawne nie mogły znajdować się bliżej niż w odległości 5 metrów od okien budynku mieszkalnego wielorodzinnego i zamieszkania zbiorowego, jednakże mogły być zbliżone bez żadnych ograniczeń do okien innych budynków. Należy również zwrócić uwagę, że w przypadku, gdy parking składa się ze stanowisk postojowych dla samochodów użytkowanych przez osoby niepełnosprawne oraz stanowisk o wymiarach standardowych, to miejsca dla osób niepełnosprawnych wliczają się do sumy stanowisk postojowych całego parkingu, od której zależą wymagania dotyczące odległości od okien budynków i granicy działki. Natomiast określone odległości muszą być zachowane dla stanowisk postojowych nieprzeznaczonych dla osób niepełnosprawnych.

Garaże – szerokość drogi manewrowej

Należy podkreślić, że obecna treść § 104 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych obowiązuje do 9 grudnia 2018 r. Po tej dacie zmniejszeniu ulega szerokość drogi manewrowej do stanowisk postojowych w garażu jednoprzestrzennym z 5,7 m
na 5,0 m, przy jednoczesnym zwiększeniu minimalnej szerokości miejsca postojowego
na 2,5 m. Ponadto z § 104 ust. 3 ww. rozporządzenia wynika, że odległość między dłuższą krawędzią stanowiska postojowego, a ścianą powinna wynosić co najmniej 0,3 m, zaś między słupem powinna wynosić co najmniej 0,1 m pod warunkiem zapewnienia swobodnego otwarcia drzwi samochodu. Reasumując, niewielka zmiana przy jednoczesnym wprowadzeniu dużej uznaniowości poprzez określenie warunku w postaci swobodnego otwarcia drzwi samochodu. Każde auto jest inne oraz swoboda dla każdej osoby oznacza
coś innego.

Czy zawsze wymagane jest projektowanie stanowisk postojowych?

 

Nie zawsze powstaje obowiązek projektowania parkingów. Liczba miejsc postojowych zależy od przeznaczenia i sposobu zabudowy działki oraz ustaleń zawartych
w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy. Niemniej jednak w przypadku, gdy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
lub decyzja o warunkach zabudowy nie określa ile minimalnie powinno być zapewnionych miejsc do parkowania, a inwestor wykazuje, że ani on, ani użytkownicy przebywający okresowo na terenie nieruchomości nie będą korzystać z samochodów, to jak najbardziej jest możliwe wydanie pozwolenia na budowę bez miejsc parkingowych. Dobrym przykładem takiej inwestycji jest domek rekreacyjny, a nawet jednorodzinny, w którym będą mieszkać osoby nieużywające auta. Brak jest przecież obowiązku korzystania z indywidualnego środka transportu. Należy również podkreślić, że brak stanowisk postojowych nie zwalnia obowiązku zapewnienia do budynku odpowiedniego dojścia lub dojazdu.

 

One Response to Parkingi i garaże dla samochodów cz. 1

  • Jest tu sporo opisane ale wydaje mi sie ze nie ma wzmianki o tym jak mierzymy to miejsce postojowe bo np moje miejsce postojowe w garażu podziemnym ma długość 5m ale razem z liniami czy w takim razie jest to zgodne z prawem i czy w takim przypadku parkujac moge najezdzac na linię?